跳到正文
DEV Community· Koray Yalçın·· 15 小時前AI 評分40

用程式碼建立來電結果編碼:雙層模型、總機 CDR 對應與規則表生成下一步

Çağrı sonucu kodlamayı kodla kurmak: İki katmanlı model, santral CDR eşlemesi ve kural tablosuyla sonraki deneme

AI 導讀

文章提出把銷售電話結果分成總機提供的技術連線結果,以及顧問輸入的業務通話結果,避免把不同事件混在同一欄位。通話記錄配合具版本的代碼清單保存結果,並透過 CDR 狀態對應取得技術結果;只有連線成功時,才必須填寫業務結果。後續動作由規則表產生,報表則以 SQL 建立。

正文

Bir satış ofisinin arama kayıtlarına baktığımda genellikle aynı tabloyla karşılaşıyorum: her çağrının yanında danışmanın seçtiği bir sonuç var, ama "Ulaşılamadı" seçeneği hem telefonun hiç çalmadığı durumları hem meşgul hattı hem de müşterinin açıp "şimdi müsait değilim" dediği görüşmeleri kapsıyor. Sonra biri "ulaşma oranımız neden düştü" diye soruyor ve kimse cevap veremiyor, çünkü veri aslında üç farklı olayı tek bir kelimeye sıkıştırmış durumda.

Ben Koray Yalçın; lead yönetimi, CRM ve pazarlama otomasyonu altyapıları kuruyorum, ağırlıklı olarak gayrimenkul projelerinde reklamdan satış ofisine uzanan veri hattında çalışıyorum. Kavramın kısa tanımı için sözlükteki çağrı sonucu kodlama nedir sayfasına bakabilirsiniz. Bu yazıda konunun yönetim ve koçluk tarafını değil, geliştirici tarafını ele alacağım: çağrı sonucunu santralin söylediği teknik sonuç ile danışmanın girdiği iş sonucu olarak iki katmana ayırmak, bu iki kaynağı tek bir deneme kaydında birleştirmek, sonraki adımı kod içine gömmek yerine bir kural tablosundan üretmek ve raporları bu yapının üzerine SQL ile kurmak.

Daha önce kayıp nedenlerini sürümlü bir kod listesiyle modellemeyi ve CRM hatırlatıcılarını zamanlanmış iş tablosuyla kurmayı anlatmıştım. Çağrı sonucu kodlama bu ikisinin buluştuğu yerdir: bir kod listesi vardır, ama her kod aynı zamanda bir sonraki işi tetikleyen bir sinyaldir.

1. Asıl sorun: iki farklı gerçeği tek alana yazmak

Bir arama denemesinde iki ayrı soru vardır. Birincisi teknik: hat bağlandı mı, çaldı mı, meşgul müydü, sesli mesaja mı düştü, numara geçersiz miydi? Bu sorunun cevabını en iyi santral ya da bulut telefon sağlayıcısı bilir; danışmanın hafızasına bırakmak gereksizdir. İkincisi iş sonucu: bağlantı kurulduysa ne konuşuldu? Randevu mu alındı, müşteri bilgi mi istedi, ilgisini mi kaybetti, yanlış kişiye mi ulaşıldı? Bunu yalnızca konuşan kişi bilir.

Bu iki soruyu tek bir açılır listede birleştirdiğinizde iki şey olur. Danışman teknik sonucu yanlış ya da üşenerek seçer; "çaldı ama açmadı" ile "meşgul" arasındaki fark kaybolur. Daha önemlisi, iş sonucu yalnızca bağlantı kurulmuş çağrılar için anlamlıyken liste her çağrıya uygulanır ve "randevu alındı" gibi bir kodun bağlantısız bir çağrıya yazılması teknik olarak mümkün hale gelir.

Bu yüzden modeli baştan iki katmanlı kuruyorum: teknik sonuç (bağlantı katmanı) sistemden gelir, iş sonucu (görüşme katmanı) danışmandan gelir ve ikincisi yalnızca birincisi "bağlandı" olduğunda zorunludur.

2. Veri modeli: deneme kaydı ve sürümlü kod listesi

PostgreSQL ile kabaca şu yapıyı kullanıyorum:

CREATE TABLE call_outcome_code (
  code             text    NOT NULL,
  code_version     int     NOT NULL,
  layer            text    NOT NULL CHECK (layer IN ('connection','conversation')),
  label_tr         text    NOT NULL,
  definition       text    NOT NULL,   -- ne zaman kullanılır, ne zaman kullanılmaz
  counts_as_contact boolean NOT NULL DEFAULT false,
  requires_note    boolean NOT NULL DEFAULT false,
  requires_callback_at boolean NOT NULL DEFAULT false,
  is_terminal      boolean NOT NULL DEFAULT false,  -- lead için deneme döngüsünü bitirir mi
  active           boolean NOT NULL DEFAULT true,
  PRIMARY KEY (code, code_version)
);

CREATE TABLE call_attempt (
  attempt_id        uuid PRIMARY KEY DEFAULT gen_random_uuid(),
  lead_id           uuid        NOT NULL,
  agent_id          uuid        NOT NULL,
  provider_call_id  text        UNIQUE,          -- santralin çağrı kimliği
  direction         text        NOT NULL DEFAULT 'outbound',
  started_at        timestamptz NOT NULL,
  answered_at       timestamptz,
  ended_at          timestamptz,
  talk_seconds      int,
  connection_code   text,                        -- sistemden
  conversation_code text,                        -- danışmandan
  code_version      int         NOT NULL,
  callback_at       timestamptz,
  note              text,
  wrapup_submitted_at timestamptz,
  source            text        NOT NULL         -- 'cdr', 'agent', 'manual_import'
);

Burada birkaç tercih bilinçli. counts_as_contact alanı, "temas sayılır mı" kararını rapor sorgusuna değil kod tanımına koyar. Böylece ulaşma oranını hesaplayan her sorgu aynı tanımı kullanır; biri bir raporda sesli mesajı temas sayıp diğerinde saymazsa çıkan çelişki ortadan kalkar. is_terminal ise bir kodun lead için arama döngüsünü kapatıp kapatmadığını söyler: "numara geçersiz" ya da "aranmak istemiyor" terminaldir, "meşgul" değildir. code_version da kayıp nedenlerinde olduğu gibi, kod listesi değiştiğinde eski kayıtların hangi tanıma göre girildiğini korur.

Kod listesini küçük tutmayı öneriyorum. Bağlantı katmanında şuna benzer bir set genellikle yeterli: connected, no_answer, busy, voicemail, invalid_number, rejected, network_error. Görüşme katmanında ise işin gerçek kararlarını temsil eden bir avuç kod: appointment_set, callback_requested, info_sent, not_interested, wrong_person, do_not_call, already_bought. Her yeni kod, raporlarda bir satır ve danışmanın ekranında bir tıklama demektir; listeyi uzatmadan önce o kodun farklı bir sonraki adım üretip üretmediğini sormak iyi bir filtredir. Farklı bir eylem doğurmuyorsa büyük ihtimalle not alanına aittir.

3. Teknik sonucu santralden almak

Bulut telefon sağlayıcılarının çoğu çağrı bittiğinde bir webhook ya da CDR (çağrı detay kaydı) üretir. Alan adları sağlayıcıya göre değişir, ama genellikle çağrı kimliği, başlangıç ve cevaplanma zamanı, süre ve bir bitiş durumu bulunur. Benim yaklaşımım, sağlayıcının ham durumunu doğrudan veritabanına yazmak yerine küçük bir eşleme katmanından geçirmek:

# Sağlayıcıya özgü durumları kendi bağlantı kodlarımıza eşliyoruz.
# Eşleme sürümlü ve test edilebilir bir sabit; sağlayıcı değişirse yalnızca burası değişir.
PROVIDER_STATUS_MAP = {
    "answered":  "connected",
    "no-answer": "no_answer",
    "busy":      "busy",
    "failed":    "network_error",
    "canceled":  "no_answer",
}

def connection_code_from_cdr(cdr: dict) -> str:
    status = (cdr.get("status") or "").lower()
    code = PROVIDER_STATUS_MAP.get(status)
    if code is None:
        # Bilinmeyen durumu sessizce yutmuyoruz; karantinaya alıp alarm üretiyoruz.
        raise UnknownProviderStatus(status)
    # Bazı sağlayıcılar sesli mesaja düşen çağrıyı 'answered' olarak bildirir.
    # Makine algılama sonucu varsa onu tercih ediyoruz.
    if code == "connected" and cdr.get("answered_by") == "machine":
        return "voicemail"
    return code

def upsert_attempt_from_cdr(db, cdr: dict):
    db.execute("""
        INSERT INTO call_attempt (lead_id, agent_id, provider_call_id, started_at,
                                  answered_at, ended_at, talk_seconds,
                                  connection_code, code_version, source)
        VALUES (%(lead_id)s, %(agent_id)s, %(call_id)s, %(started)s,
                %(answered)s, %(ended)s, %(talk)s, %(conn)s, %(ver)s, 'cdr')
        ON CONFLICT (provider_call_id) DO UPDATE
          SET answered_at     = EXCLUDED.answered_at,
              ended_at        = EXCLUDED.ended_at,
              talk_seconds    = EXCLUDED.talk_seconds,
              connection_code = EXCLUDED.connection_code
    """, {...})

Örnekteki durum adları temsilidir; kendi sağlayıcınızın belgelerindeki gerçek değerlerle doldurmanız gerekir. Önemli olan üç ilke. Birincisi, provider_call_id üzerinden upsert yapmak: webhook'lar tekrar gönderilebilir, sırası karışabilir ve aynı çağrı için iki kayıt oluşmamalıdır. İkincisi, bilinmeyen bir durumu varsayılan bir koda düşürmemek; sağlayıcı yeni bir durum eklediğinde bunu bir alarmla öğrenmek, aylarca yanlış veri biriktirmekten iyidir. Üçüncüsü, sesli mesaj algılamasının sağlayıcıdan sağlayıcıya farklı ve her zaman kesin olmadığını kabul etmek; bu yüzden danışmana, sistem "bağlandı" dediğinde bunu "aslında sesli mesajdı" diye düzeltme imkanı veriyorum, ama düzeltmeyi ayrı bir alan olarak saklıyorum ki ölçüm hatasını da görebileyim.

4. İş sonucunu danışmandan almak ve sunucuda doğrulamak

Danışmanın çağrı sonrası ekranı (wrap-up) yalnızca görüşme katmanını sormalıdır. Bağlantı kodu zaten sistemden geldiyse onu tekrar sormak hem zaman kaybı hem de çelişki kaynağıdır. Doğrulama kurallarını arayüze değil, sunucuya koyuyorum; çünkü aynı kayıt mobil uygulamadan, toplu içe aktarmadan ya da bir otomasyon aracından da gelebilir.

def validate_wrapup(attempt, payload, codes):
    errors = []
    conv = payload.get("conversation_code")

    if attempt.connection_code == "connected":
        if not conv:
            errors.append("Bağlanan çağrı için görüşme sonucu zorunlu.")
    elif conv:
        errors.append("Bağlantı kurulmayan çağrıya görüşme sonucu girilemez.")

    if conv:
        c = codes.get((conv, attempt.code_version))
        if c is None or not c.active or c.layer != "conversation":
            errors.append(f"Geçersiz görüşme kodu: {conv}")
        else:
            if c.requires_note and not (payload.get("note") or "").strip():
                errors.append("Bu kod için not zorunlu.")
            if c.requires_callback_at and not payload.get("callback_at"):
                errors.append("Geri arama zamanı zorunlu.")
            cb = payload.get("callback_at")
            if cb and cb <= attempt.ended_at:
                errors.append("Geri arama zamanı çağrı bitişinden sonra olmalı.")
    return errors

Bu kural seti küçük görünse de raporların güvenilirliğini belirleyen yer burasıdır. "Geri arama istedi" kodunun zaman olmadan kaydedilmesine izin verirseniz, hatırlatıcı sistemi o lead'i hiçbir zaman öne çıkaramaz. Bağlantısız çağrıya randevu kodu girilebiliyorsa randevu oranı sessizce şişer.

Wrap-up süresini de ölçüyorum: ended_at ile wrapup_submitted_at arasındaki fark. Bunu danışmanı cezalandırmak için değil, ekranın kullanılabilirliğini anlamak için kullanıyorum. Süre uzunsa ekran fazla soru soruyor olabilir; süre neredeyse sıfırsa danışman listedeki ilk kodu refleksle seçiyor olabilir. İkisi de veri kalitesi sorunudur.

5. Sonraki adımı kural tablosundan üretmek

Çağrı sonucunun asıl değeri, bir sonraki işi belirlemesidir. Bunu uygulama kodunun içine if/else zincirleri olarak gömmek yerine bir kural tablosunda tutuyorum:

CREATE TABLE outcome_next_action (
  code            text NOT NULL,
  code_version    int  NOT NULL,
  attempt_no_min  int  NOT NULL DEFAULT 1,
  attempt_no_max  int,
  action          text NOT NULL,   -- 'schedule_call', 'send_whatsapp_template', 'close_lead', 'none'
  delay_minutes   int,
  respect_quiet_hours boolean NOT NULL DEFAULT true,
  PRIMARY KEY (code, code_version, attempt_no_min)
);

Bir deneme kapandığında servis, lead'in kaçıncı denemesinde olduğunu hesaplar, ilgili satırı bulur ve sonucu zamanlanmış iş tablosuna yazar. Örneğin no_answer için ilk denemelerde kısa aralıklı yeni bir arama, sonraki denemelerde daha uzun aralık ve belirli bir denemeden sonra onaylı bir WhatsApp şablon mesajı tanımlanabilir. callback_requested için gecikme tablodan değil, danışmanın girdiği callback_at alanından gelir. do_not_call ise terminaldir: döngüyü kapatır ve lead'i arama listesinden çıkarır.

Aralıkların kaç dakika olacağı ürün ve ekip kararıdır; ben burada belirli rakamlar önermiyorum, çünkü uygun aralık lead kaynağına, ekip kapasitesine ve müşterinin beklentisine göre değişir. Tablo yaklaşımının faydası tam da bu: kural değiştiğinde dağıtım gerekmez, değişiklik kayıt altına alınır ve hangi dönemde hangi kuralın çalıştığı geriye dönük görülebilir. Sessiz saatler ve saat dilimi kontrolü de bu katmanda uygulanmalıdır; gece yarısına denk gelen bir yeniden arama, bir sonraki uygun zaman penceresine kaydırılır.

"Aranmak istemiyor" gibi kodların bir yan etkisi daha vardır: bu tercih yalnızca o lead'e değil, kişiye ve kanala bağlı bir izin kaydına yazılmalıdır. Aynı kişi başka bir kampanyadan yeni bir lead olarak geldiğinde bu tercih kaybolmamalıdır. Bunun hukuki boyutu ülkeden ülkeye değişir ve bu yazı hukuki görüş değildir; teknik olarak önerim, tercihi tek bir merkezi kayıtta tutup gönderim ve arama öncesinde kontrol etmektir.

6. Raporları bu yapının üzerine kurmak

Model doğru kurulduğunda temel metrikler basit sorgulara dönüşür. Örneğin kaynak bazında ulaşma ve randevu oranı:

WITH first_week AS (
  SELECT a.*, l.source
  FROM call_attempt a
  JOIN lead l ON l.lead_id = a.lead_id
  WHERE a.started_at < l.created_at + interval '7 days'
),
per_lead AS (
  SELECT f.lead_id, f.source,
         count(*)                                         AS attempts,
         bool_or(c1.counts_as_contact OR coalesce(c2.counts_as_contact,false)) AS contacted,
         bool_or(f.conversation_code = 'appointment_set') AS appointment
  FROM first_week f
  JOIN call_outcome_code c1
    ON c1.code = f.connection_code AND c1.code_version = f.code_version
  LEFT JOIN call_outcome_code c2
    ON c2.code = f.conversation_code AND c2.code_version = f.code_version
  GROUP BY f.lead_id, f.source
)
SELECT source,
       count(*)                                        AS leads,
       round(avg(attempts), 2)                         AS avg_attempts,
       round(avg(contacted::int)  * 100, 1)            AS contact_rate_pct,
       round(avg(appointment::int) * 100, 1)           AS appointment_rate_pct
FROM per_lead
GROUP BY source
ORDER BY leads DESC;

Burada dikkat ettiğim nokta, oranı deneme bazında değil lead bazında hesaplamak. Deneme bazlı ulaşma oranı, çok aranan zor lead'ler yüzünden düşük görünür ve ekip daha az arayarak oranı "iyileştirebilir". Lead bazlı oran ise "bu kaynaktan gelen kişilerin ne kadarına ilk hafta içinde ulaşabildik" sorusunu cevaplar ve davranışı doğru yöne iter. İki metriği birlikte göstermek en sağlıklısıdır: deneme başına ulaşma, arama verimliliğini; lead başına ulaşma, kaynak kalitesini ve takip disiplinini anlatır.

Veri kalitesi için ayrıca birkaç sinyal izliyorum: bağlanan ama görüşme kodu girilmemiş denemelerin payı, çok kısa konuşma süresine rağmen "randevu alındı" girilen kayıtlar, danışman bazında kod dağılımının ekip ortalamasından belirgin sapması ve sistem "bağlandı" derken danışmanın "sesli mesaj" düzeltmesi yaptığı kayıtların oranı. Bu sinyaller kimseyi suçlamak için değil, ekranı, eğitimi ya da sağlayıcı eşlemesini düzeltmek için vardır.

7. Yapay zekâ ile özetleme: öneri ayrı, karar ayrı

Görüşme kayıtlarını yazıya döküp bir dil modeline özetletmek ve kod önermek artık kolay. Bunu kullanıyorum, ama önerilen kodu conversation_code alanına doğrudan yazmıyorum. Ayrı bir suggested_code alanında, modelin adı ve sürümüyle saklıyorum; danışman onaylarsa ya da değiştirirse asıl alan dolar. Böylece hem danışmanın işi hızlanır hem de modelin ne sıklıkla düzeltildiğini ölçebilirim. Kayıt ve transkript işleme, kişisel veri açısından açık bir aydınlatma ve gerekiyorsa rıza gerektirir; bu altyapıyı kurmadan önce hukuk tarafıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Çağrı sonucu kodlama ile kayıp nedeni aynı şey mi?
Hayır. Çağrı sonucu her arama denemesine ait bir olaydır ve bir sonraki adımı belirler. Kayıp nedeni ise bir fırsat kapatılırken bir kez girilir ve neden kaybedildiğini açıklar. Bir lead'in çağrı geçmişi, kayıp nedeninin tutarlılığını kontrol etmek için iyi bir kaynaktır; örneğin hiç bağlantı kurulamamış bir lead için "fiyat yüksek" kaybı şüphelidir.

Kod listesi kaç maddeden oluşmalı?
Kesin bir sayı yok. Benim ölçütüm şu: her kod farklı bir sonraki adım ya da farklı bir rapor kararı üretmeli. Aynı eylemi doğuran iki kod varsa birleştirilebilir; ayrıntı not alanına yazılır.

Santral entegrasyonu yoksa ne yapmalı?
Bağlantı katmanını danışmana sorabilirsiniz, ama iki katmanı ekranda ayrı tutun ve kaydın kaynağını source alanında işaretleyin. Entegrasyon geldiğinde manuel girilen ve sistemden gelen veriyi karşılaştırmak, geçmiş raporların ne kadar güvenilir olduğunu da gösterir.

Kod listesini değiştirdiğimde geçmiş raporlar bozulur mu?
Kodları sürümlü tutar ve eski sürümleri yeni sürüme bağlayan bir eşleme tablosu kullanırsanız bozulmaz. Eski kodu silmek yerine pasifleştirin; geçmiş kayıtlar kendi sürümlerindeki tanımla okunmaya devam eder.

Sesli mesaja bırakılan arama temas sayılmalı mı?
Bu bir tanım kararıdır ve ekipçe bir kez verilmelidir. Önemli olan kararı counts_as_contact gibi tek bir yerde tutmak ve bütün raporların aynı tanımı kullanmasıdır. Ben genellikle sesli mesajı temas saymıyorum, çünkü karşı tarafla iki yönlü bir iletişim kurulmamıştır.

WhatsApp mesajları da aynı tabloya mı yazılmalı?
Kanal farklı olduğu için ayrı bir etkileşim kaydı tutmayı tercih ediyorum, ama aynı lead zaman çizelgesinde birleştiriyorum. Kural tablosu ise kanallar arası çalışabilir: belirli sayıda cevapsız aramadan sonra onaylı bir şablon mesaj gönderimi tetiklenebilir.


Çağrı sonucu kodlama, satış ekibinin her aramadan sonra doldurduğu sıradan bir alan gibi görünür; oysa doğru kurulduğunda takip ritmini, ulaşma metriklerini ve lead kalitesi tartışmalarını taşıyan omurgadır. Teknik sonucu sistemden, iş sonucunu danışmandan almak, ikisini tek bir deneme kaydında birleştirmek ve sonraki adımı bir kural tablosundan üretmek bu omurganın temelidir. Siz çağrı sonuçlarını nasıl topluyorsunuz: santralden mi, danışman ekranından mı, yoksa ikisinin karışımıyla mı? Yorumlarda tartışalım.

來源:DEV Community · dev.to